Yeni Deprem Yönetmeliğimiz çağdaş bir yönetmeliktir. En güncel ve en çağdaş yöntemleri içerir. Bu yöntemler, güvenilir olmasına karşın genellikle karmaşık ve uygulanması kolay olmayan ve dikkat isteyen yöntemlerdir. Binaların depreme karşı dayanıklı olmasının ortak ve minimum şartlarının sağlanması için, yönetmelik doğru ve mühendislik kurallarına uygun şekilde uygulanmalıdır.

Yönetmeliğin doğru uygulanmasının ilk adımı da doğru bir analiz modelinden üretilen sonuçları kullanmaktır. Analiz modelinin doğru olma gerekliliğinin yanısıra, yönetmelikte belirtilen analiz yöntemlerinin de yine doğru ve literatüre uygun şekilde uygulanması gerekir. Probina Orion’un bu konudaki uygulamaları oldukça iddialı bir konumda yer almaktadır.

Probina Orion En Güvenilir Analiz Modelini oluşturur. Deprem yönetmeliği genel kontrolleri her aşamada gerçekleştirilir.

• Öncelikle, hesaplara esas olan analitik model doğru ve güvenilirdir. Oluşturulan model kullanıcı ile tüm aşamalarda bilgi paylaşılarak oluşturulur ve genel amaçlı analiz programlarına otomatik olarak aktarılır.
• Veri girişi esnasında girilen kesit boyutlarının yönetmeliğe  uygunluğu kontrol edilerek kullanıcı uyarılır. Bu sayede hata yapılmasının önüne geçilmektedir.
• Kullanıcı, Yüksek Sünek, Normal Sünek ya da Karma Sünek seçeneklerinden herhangi birisi ile bina tasarımına başlayabilir. Deprem bölgesi ve taşıyıcı sistem tipine göre bu süneklik düzeyinin uygulanıp uygulanamayacağının kontrolü yapılır ve  yardımcı özet tablolar yardımıyla da bildirilir.
• Yapıya ait bütün deprem yönetmeliği parametreleri kolay anlaşılır ve takip edilebilir bir menüden ayrıntılı olarak belirlenebilir.
• Yönetmeliğin gerektirdiği tüm kontroller yapılarak anlaşılır ve takip edilebilir mühendislik raporları oluşturulur.
• Hazırlanan modelde Yapı-Zemin Etkileşimini gözönüne almak amacıyla yaylı mesnet tanımlanabilmektedir. Yaylı mesnet kullanıldığı zaman raporlarda bildirilir.
• Hw/Lw oranı 2’den küçük olan perdelerde iç kuvvet artırımı gerçekleştirilir.

Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi yönetmelikte yer aldığı şekliyle ayrıntılı olarak uygulanır.

• Eşdeğer Statik Deprem Yüklemesinin uygulanamayacağı durumlar kullanıcıya otomatik olarak bildirilir.
• Eşdeğer Statik Deprem Analizine esas alınacak periyodlar yaklaşık yöntemlerle belirlenmezler. Bunun yerine detaylı 3 boyutlu özdeğer analizi yapılır.
• Özdeğer analizinden etkin kütle katılım oranlarına göre bulunan hakim modların periyodları yönetmelikteki sınırlarla karşılaştırılır.
• Elastik ve Tasarım deprem spektrumları otomatik olarak oluşturularak analizde gözönüne alınır.
• Yönetmeliklerde belirtilen istatistiksel spektrumların yanısıra, başka yönetmeliklere uygun tasarım spektrumları ve bölgesel özellikleri içeren deterministik tasarım spektrumları da kullanıcı tarafından programa tanıtılabilir.
• Rijit bodrum kattlara sahip binalarda bodrum katlara uygulanacak olan yükler de yönetmeliğe uygun olarak hesaplanır.
• Eşdeğer Deprem Yükü raporu, yapının modal özellikleri de dahil olmak üzere ayrıntılı şekilde hazırlanır.

• Yapının kütle ve rijitlik matrisleri 3 boyutlu olarak hazırlanır. Kütle matrisi hesaplanırken rijit diyafram, diyafram grupları ya da serbest düğüm noktaları dikkate alınır.
• Türk Deprem Yönetmeliği’ne ait tasarım spektrumları kullanılabileceği gibi, kullanıcı tanımlı spektrumlar da kullanılabilir.
• Mod sayısının yeterliliği, toplam etkin kütle oranlarına bakılarak otomatik olarak kontrol edilir. Mod adedi yetersiz ise kullanıcı mod adedini artırması konusunda uyarılır.
• Ek dışmerkezlikler, yönetmeliğin de öngördüğü şekilde kütle merkezi kaydırılmadan dikkate alınır. Bu amaçla ek dış merkezlikten kaynaklanan kuvvetler ayrı bir statik analizle yapıya etki ettirilir. Detaylı bilgi için http://www.probina.com.tr/muhendislik/makale.html adresindeki ilgili tebliğimizi okuyabilirsiniz.
• Mod Birleştirme analizinin sonuçlarıyla Eşdeğer Statik Deprem Yükü analizinin sonuçları otomatik olarak karşılaştırılır. Düzensizliklerin var olup olmamasına göre gözönüne alınması gereken b katsayısı otomatik belirlenir. İç kuvvetler ve deplasmanlar artırılır.
• Mod Birleştirme Analizi sırasında CQC uygulaması sonucunda kaybedilen işaretler hakim mod işaretleri dikkate alınarak yeniden üretilir.
• Yapı Yükseklik kontrolü rijit bodrum katlar da dikkate alınarak gerçekleştirilir.
• A1 (Burulma Düzensizliği), B1 (Zayıf Kat Düzensizliği), B2 (Yumuşak Kat Düzensizliği) kontrolleri otomatik olarak gerçekleştirilir.
• A1 Burulma Düzensizliğinin yaptırımı olan ek dışmerkezlik uygulaması otomatik yapılır. Analiz tekrarı otomatik gerçekleştirilir. Burulma düzensizliği katsayısı 2’yi geçiyorsa Mod Birleştirme Analizi yapılması gerektiği uyarısı verilir.
• Katlardaki kolon, perde ve dolgu duvar izdüşüm alanları kullanılarak B1-Zayıf Kat Düzensizliği kontrolü gerçekleştirilir. Zayıf Kat Düzensizliği katsayısının 0.6 ile 0.8 arasında olduğu durumlarda R katsayısı azaltımı ve analiz tekrarı otomatik olarak gerçekleştirilir.
• B2-Yumuşak Kat Düzensizliği kontrolü yapılır. Göreceli deplasmanlar her bir kolon için ayrı ayrı bulunarak minimum, maksimum ve ortalama değerleri kat bazında bulunur.
• İkinci Mertebe Etkileri ve Göreli Kat ötelemeleri kontrolleri otomatik olarak yapılır. Gerekli koşullar sağlanmadığı takdirde rijitliğin arttırılması yönünde kullanıcı uyarılır.
• Döşeme Süreksizliği olması durumunda (A3), rijit diyaframlı, kısmi ve ayrık diyaframlı ya da rijit diyaframsız çözüm yapılabilir. Deprem yükleri, varsa diyafram master noktalarına etki ettirilir. Diyafram yoksa her bir serbest düğüm noktası kendi kütlesi oranında yük alır.
• Varsayılan %5 dışmerkezlik otomatik uygulanır. Burulma düzensizliği kontrolüne bağlı olarak bu değer artırılıp analiz tekrarı otomatik yapılabilir.
• Kısmi diyafram ya da serbest düğüm noktası olması durumunda, yönetmeliğe göre binanın tüm boyutlarından hesaplanan dışmerkezlikler bu noktalara uygulanır.
• Planda çıkıntılar bulunması durumunda kullanıcı yapıyı gerektiği kadar dilatasyon bloklarına ayırabilir. Bunu yapmak için gereken araçlar fazlasıyla mevcuttur.
• Düşey elemanların süreksizliği (B3 Düzensizliği) olan yapılar kolaylıkla modellenebilir. Özellikle deprem riski bulunmayan ülkelerde sıkça kullanılan süreksiz sistemleri Probina Orion’da modellemek oldukça kolaydır ve analiz modeli doğru bir şekilde oluşturulur.

Başa Dön