Zemin Yapı Etkileşimi
- Kolon ve perde elemanlarının altına yaylı mesnetler tanımlanarak temeldeki dönme etkileri dikkate alınabilir ve üst yapı tasarımına aktarılabilir. (TDY2007 Madde 2.2.1.5)
- Bu mesnetler 6 serbestlik derecesinde ayarlanabilir. Yaylı mesnet kullanılan modellerde Analiz Sonrası Raporunda bildirilir.
Tekil Temel Hesapları
- Kolon ve Perde altlarına tekil temel tanımlanabilir.
- Probina Orion ile dikdörtgen geometriye sahip pahlı ve düz tekil temeller “Rijit Yöntem” kullanılarak tasarlanmaktadır.
- Hesaplarda Tüm Yükleme Kombinasyonları kullanılarak ve iki eksenli eğilme gözönüne alınarak hesap yapılır. Yükleme olarak, kullanıcı tanımlı değerler girilebilir ya da tüm kombinasyonlardan en kritik yükler otomatik olarak seçilebilir.
- Zımbalama Kontrolü (Çift Yönlü Kesme) ve Kesme Dayanımı (Tek Yönlü Kesme) kontrolleri yapılarak yetersizlikler kullanıcıya bildirilir.
- Kritik kesitte (pahlı ya da pahsız) donatı hesabı yapılarak sömel kesiti donatılandırılır.
- Her tekil temel için farklı Zemin Emniyet Gerilmesi değerleri kullanılabilir.
- Her tekil temel için farklı dolgu yükseklikleri girilebilir.
- Tekil temel boyutlandırması, zemin gerilmesi negatif olmayacak şekilde gerçekleştirilir. Kullanıcının boyutları değiştirmesine izin verilir, boyut her değiştirildiğinde hesaplar yeniden otomatik olarak tekrarlanır.
- Tekil temellerde kullanılacak minimum boyutlar genel bir menüden ayarlanabilir. Bu değer değiştirilmezse yönetmelikteki değerler uygulanmaktadır.
- Benzer geometriye sahip birden fazla kolon altına tip tekil temel yapılabilir.
- Birbirine yakın kolonlar/perdeler gruplanarak ortak tekil temel çözümü yapılabilir. Böylece dilatasyonlu binalarda rastlanan ortak temel modellemesi yapılabilir.
- Tekil Temel detay çizimleri hesaplardan elde edilen bilgiler ışığında tamamen otomatik olarak hazırlanır, pozlanır ve metraj çıkarılır. DXF’e aktarım seçeneği mevcuttur.
- Detay çiziminde gösterilen grobeton kalınlığı genel bir menüden ayarlanabilmektedir.
- Tekil temel tasarım raporu detaylı ve sunuma hazır bir şekilde hazırlanır. Farklı formatlara çevrilebilir.
Sürekli Temel Hesapları
- Probina Orion kullanılarak en az iki kolon ya da bir kolon ve bir perde altına sürekli temel tanımlanabilir.
- Birbirine yakın kolon ve perdeler gruplanarak sürekli temel tanımlanabilir.
- Planda ortogonal olmayan doğrultularda sürekli temel tanımlanabilir.
- Probina Orion ile Sürekli Temeller “Elastik Yöntem (Winkler Yöntemi)” kullanılarak tasarlanmaktadır.
- Herhangi bir kombinasyon için çözüm yapılabileceği gibi, tüm yükleme kombinasyonlarının zarfı gözönüne alınarak da çözüm yapılabilir. Tüm yükleme kombinasyonlarının kullanılması önerilir.
- Yatak katsayısının güvenilir olmadığı durumlarda, belli bir yatak katsayısı aralığı için tekrar eden hesaplar yapılarak, hesap sonuçlarının zarfı alınabilir. (Örneğin, yatak katsayısı 5000-20000 t/m3 aralığında verildiyse, 5000, 8750, 12500, 16250, 20000 t/m3 değerleri için 5 ayrı analiz yapılır ve hesaplanan değerlerin en büyükleri mesnet ve açıklık kesitleri için donatı hesabında kullanılır.)
- Kombinasyon ve yatak katsayısı zarfları birleştirilebilir. 11 adet yükleme kombinasyonu, 5 adet yatak katsayısı aralığı varsa, 11x5 = 55 adet ayrı sürekli temel analizi yapılarak sonuçların zarfı alınmaktadır.
- Kolon ve perde altlarında oluşan maksimum noktasal zemin gerilmeleri, açıklığın yarısı ya da dörtte biri bölgesinde ortalama alınarak yumuşatılabilir. Böylece formülasyonun kolon/perde altlarında hesapladığı sivri değerler azaltılabilir. (Açıklığın dörtte biri kullanılması önerilir.)
- Mesnet ve açıklıklarda hesaplanacak olan momentlerin minimum değerleri genel bir menüden ayarlanabilir. Böylece, istenirse, tasarımda çok küçük değerlerin kullanılmasının önüne geçilir.
- Sürekli Temel hesapları sonucunda tüm yüklemeler için zemin gerilmesi, kesme kuvveti ve eğilme momenti diagramları hazırlanmaktadır. Zarf hesabı yapılması istenmişse, zarf diyagramları çizilir.
- İki yönlü “ızgara temel” tasarımı yapılabilir. Bu durumda kolon ve perdeler için diğer yöndeki komşu kolonlara mesafeyi ifade eden “Diğer Yön Bağlantısı” tanımlanmalıdır. Bu sayede kolon yükleri her iki yönde etki alanları doğrultusunda paylaştırılmaktadır.
- Sömel donatısı, zemin gerilmesi kullanılarak kritik kesitte hesaplanır.
- Temel kirişlerinin donatı hesabı temel analizi sonucunda elde edilen etkiler kullanılarak yapılır. Kiriş ve Sömel Detay çizimleri otomatik olarak hazırlanır ve pozlanır. Hazırlanan çizim üzerinde metraj tablosu oluşturulur ve raporlanır.
- Sürekli Temel Hesap Raporu detaylı olarak hazırlanır. Tek bir sürekli temel aksı için ya da tüm akslar için görüntülenebilir. Farklı formatlara dönüştürülebilir.
Kazıklı Tekil Temeller
- Kolon ve Perde altlarına kazıklı tekil temel yerleştirilebilir.
- Rijit kazık başlığı varsayımı kullanılır
- Tekil temelde olduğu gibi zemin gerilmesi hesabı yapılarak başlık boyutları kontrol edilir.
- Kolonun taşıdığı yüklere ve kullanılan kazıkların kapasitelerine göre başlıkta kullanılacak kazık sayısı belirlenir. Kazık çapları ve kapasiteleri kullanıcı tarafından bilinmelidir.
- Değişik kazık yerleştirme desenleri mevcuttur. Pratikte çok kullanılan ve ekonomik yerleşim desenleri kullanılır.
- Kazık başlığı donatı detayı otomatik olarak hazırlanır.
Kolon ve Perdelerin Ortak Temel için Gruplanması
- Temel katına inen ya da mesnetlenmiş temel kolonları gruplanarak bunların altına tekil temel, sürekli temel ya da kazıklı tekil temel yerleştirilebilir.
- Gruplanmış elemanların açıları ve temelin geometrik merkezi dikkate alınarak bileşke kuvvetler hesaplanır.
- Birbirine çok yakın, özellikle dilatasyon derzlerinin her iki tarafında yer alan kolon/perdeler gruplanabilir.
- Perdeler ve perdelerin içinde kalan kolonlar gruplanabilir.
Kirişli ve Kirişsiz Radye Temeller
- Kirişli ve Kirişsiz radye temeller Sonlu Elemanlar Yöntemiyle analiz edilir.
- Tüm radye temel tek parça döşeme kullanılarak çözülebilir. Döşemenin ortasında kalan kolon, perde, kiriş, temel kazığı, döşeme yükleri gibi elemanlar otomatik olarak sonlu elemanlar ağına uygun parçalara bölünerek katılır.
- Geometri kısıtlaması bulunmamaktadır. Boşluklu/boşluksuz, kalınlığı değişebilen, ortogonal/non-ortogonal geometriler oluşturulabilir.
- Birbirinden bağımsız kısmi radye döşemeleri aynı modelde çözülebilir.
- Kalınlık istenen yerde değiştirilebildiği için kolonun radyeye basan bölgelerinde zımbalamaya karşı tabla oluşturulabilir, asansör çukuru gibi yerler modellenebilir.
- Sonlu Elemanlar ağında “Kirchoff” üçgenleri kullanılır.
- Yatak katsayısı kullanılarak üçgen elemanların düğüm noktalarına elastik yaylar tanımlanır. Böylece zemin modellenmiş olur.
- Tasarımda çoğu zaman “yanlış olarak” gözardı edilen “Wood-Armer Etkileri” (plak burulma etkisi) otomatik olarak hesaba katılır.
- Radye temele oturan kolonlar/perdeler sabit nokta kabul edilir ve bu kolonların yükleri sağa sola taşınmadan olduğu yerde ele alınır. Sonlu elemanlar ağı kolonlara/perdelere uydurulur.
- Perdelerin yükleri tek bir noktadan radye temele aktarılmaz. Perde elemanı boyunca yer alan üçgen elemanların düğüm noktalarına bu yükler paylaştırılarak dağıtılır.
- Perde elemanının radyeye oturduğu yerdeki perde rijitliğini gözönüne almak amacıyla perde altına rijit eleman tanımlanır.
- Sonlu elemanlar ağında kullanılacak üçgen plak eleman boyutu ve üçgen dağılımının homojenliği kullanıcı tarafından ayarlanabilir.
- Radye temel analizi düşey ve yatay tüm yük halleri için gerçekleştirilir. Sonuçlar tüm kombinasyonlarda ve bu kombinasyonların zarfı için incelenebilir.
- Radye temel döşemeleri üzerine yayılı hareketli ve ek sabit yükler tanımlanabilir. Bu yükler radyenin farklı bölgelerinde yoğunlaştırılabilir.
- Yayılı hareketli ve ek sabit yüklere ek olarak radye döşemesi üzerine noktasal, çizgisel ve alan yükleri tanımlanabilir. Bu sayede temel üzerinde tasarlanan otopark ya da başka kullanım alanları için detaylı modelleme imkanı bulunmaktadır.
- Kirişli radyede yer alan temel kirişleri, plak elemanları ile uyumlu parçalara ayrılarak analiz edilip daha sonra tasarıma geçmek üzere otomatik olarak tekrar birleştirilirler. Kirişler ortogonal olmak zorunda değildir ve herbiri farklı malzemeye sahip olabilir.
- Düşey elemanlar için otomatik olarak analizden elde edilen alt uç etkileri temele aktarılarak kullanılır. Kullanıcı isteğine bağlı olarak bu yükler tablo aracılığı ile düzenlenebilir.
- Kiriş burulma rijitlikleri ihmal edilebilir.
- Analiz sonucunda hesaplanan pozitif ve negatif momentler ölçeklendirilerek mesnet ve açıklıklardaki moment dengesi ayarlanabilir. Çatlama ve yeniden dağılım gibi davranışlar dikkate alınabilir. Şaşırtmalı yüklemelerin yarattığı moment farklılıkları vurgulanabilir.
- Döşemeler için lokal eksen açıları girilerek, donatı uygulama yönünde moment hesaplanması sağlanabilir. Bu özelliğin olmadığı programlarda donatılar açılı yöndeyken momentler global X ve Y’de hesaplanırlar. Bu da yanlış tasarıma sebep olur.
- Radye Temel için oluşturulan Analiz Modeli SAP2000 ve SFRAME analiz programlarıyla otomatik olarak paylaşılır. Böylece sonuçların doğruluğunun kontrolü kolaylıkla yapılabilir. 3 boyutlu bina modeli de aynı şekilde aktarılabildiğinden, temel ile bina modeli birleştirilmesi diğer analiz programlarında istenirse gerçekleştirilebilir.
Kazıklı Radye Temeller
- Probina Orion’da temel kazıkları döşemelerin altına yerleştirilmektedir.
- Seçilen döşemelerin altına dikdörtgen ya da üçgen desenlerinde temel kazığı grupları yerleştirilebilir. Kazık aralıkları, döşeme kenarından uzaklıklar, kazık boyu ve geometrisi ayarlanabilir.
- Yerleştirilecek olan kazık grubu belli bir açı değeri ile döndürülerek tanımlanabilir.
- Temel kazıklarının özellikleri ve yerleri değiştirilebilir. İstenmeyen temel kazıkları silinebilir.
- Her bir temel kazığı farklı kapasitelere sahip olabilir. Düşey yükler ve yatay yükler altındaki basınç ve çekme kapasiteleri tüm grup için ya da her bir kazık için ayrı ayrı tanımlanabilir.
- Temel kazıkları, bulundukları yerleşimde elastik yaylarla modellenirler. Yay sabiti olarak, kullanıcı tarafından girilen değerler kullanılır.
- Temel kazıkları, döşemelerle birlikte sonlu elemanlar ağına katılır. Döşemelerin altına tanımlanan yaylar, tüm yükü kazıkların taşıdığı senaryolar düşünülerek kullanıcı tarafından iptal edilebilir. (“Zemin Taşıma Gücünü İhmal Et” seçeneği ile)

- Analiz sonucunda kazıklarda hesaplanan eksenel kuvvetlerin çekme ve basınç kapasitelerini aşıp aşmadığı “Analiz Sonuçları İrdeleme” bölümünden renk kodlamasıyla takip edilebilir. “Zemin Gerilmesi” etkisi seçiliyken kırmızı renk, kapasitesi aşılan; turuncu renk, kapasitesinin %90’ına ulaşan; yeşil renk ise kapasitesi aşılmamış kazıkları temsil eder.
- Kazık yerleşimi DXF çiziminden direk olarak ithal edilebilir. Kazıkların ayrı bir katmanda kapalı bileşik çizgi ya da çember olarak tanımlanmış olması yeterlidir.
- Kazıklı Radye Temel için oluşturulan Analiz Modeli SAP2000 ve SFRAME analiz programlarıyla otomatik olarak paylaşılır. Böylece sonuçların doğruluğunun kontrolü kolaylıkla yapılabilir. 3 boyutlu bina modeli de aynı şekilde aktarılabildiğinden, temel ile bina modeli birleştirilmesi diğer analiz programlarında istenirse gerçekleştirilebilir.
Temel Sistemlerinin Sonlu Elemanlar ile Analizi
- Tekil temel, sürekli temel ve kazıklı tekil temel gibi temel sistemleri analitik temel menüleri kullanarak hesaplandıktan sonra istenirse sonlu elemanlar yöntemiyle de (radye sistemlerinde olduğu gibi) çözülebilir. Bunu yapmak için temelleri tanımladıktan sonra “Radye Temel Analizi” düğmesine basılması yeterlidir.
- Tüm temel elemanları otomatik olarak kiriş ve plaklara dönüştürülerek modellenecektir. Hesap aksı geçirerek döşemelerde (tekil ve sürekli temellerde) gerekli olan donatılar hesaplanabilir.
- Döşemelerin tek parça tanımlanabilmesi özelliği sayesinde kolon veya perde elemanın etrafına tek parça döşeme girilerek tekil temel tanımlanmış olur. Bu döşeme, kolonu ya da perdeyi ortalamak zorunda değildir ve radye temel gibi çözülebilir. (Asimetrik Temeller çözülebilir.)
- Temel kirişleri “Kiriş Donatı Hesapları Menüsü”ne aktarılarak donatı hesap ve detay çizimleri alınabilir. Temelleri birleştiren bağ kirişleri de bu şekilde modellenerek tüm kombinasyonlar altında çözülebilir.
- Sürekli Temeller (tek yönlü ya da iki yönlü) sonlu elemanlar modülüne aktarılır. İki yönlü temellerde diğer yön bağlantısı gereksinimi ortadan kalkar.
- Asimetrik Tekil Temeller Sonlu Elemanlarla çözülebilir ve radye temel gibi gerekli donatı konturları kullanılarak donatılandırılabilir.
- Zımbalama kontrolü radye temelde olduğu gibi yapılabilir.
- Perde Altı Temeller perdenin altına tanımlanan döşemelerle modellenip sonlu elemanlar modülüne aktarılabilir. Perdelerin (varsa kolonlarla birlikte) yükleri dağıtılarak çözüm yapılır.
- Kazıklı Tekil Temeller (asimetrik de olabilir) yine Sonlu Elemanlar yöntemiyle hesaplanabilir.
Radye Temel Analizi Son-İşlemcisi
- Radye temel analizi sonuçlarının incelenebilmesi için 3 boyutlu ve gerçek-zamanlı bir analiz son işlemcisi mevcuttur. İleri düzey 3 boyutlu yazılım teknikleri kullanılarak hazırlanmıştır ve hız için optimize edilmiştir. Zoom, döndürme, kaydırma gibi işlemler fare işaretleyicisi yardımıyla kolaylıkla ve hızla yapılır.
- Son-işlemcinin kullandığı renkler, görünümler, detaylar, kısacası her bir öğe özelleştirilebilir, ayarlanabilir. Bu öğelerden resim dosyaları ve baskı görünümleri oluşturulabilir. Böylece raporlarınızda daha profesyonel görünümlü öğeler yer alır. Bu ayarların yapılabilmesi için oldukça kullanıcı dostu bir navigasyon listesi yapısı mevcuttur.
- Sonlu Elemanlar Radye Temel analizi sonucunda hesaplanan deplasman, zemin gerilmesi, moment, gerekli donatı alanları gibi değerler kontur gösterimleri ile sunulur. Bu değerler aynı zamanda ekran üzerinde mouse imleciyle gerçek-zamanlı olarak takip edilebilmektedir.
- Deplasmanlar, ölçeği ayarlanabilen animasyon tekniği kullanılarak incelenebilir. Model kontrolü daha rahat yapılabilir.
- Kontur adedi, kontur değerleri, kontur renkleri kullanıcı tarafından özelleştirilerek yeni kullanıcı tanımlı konturlar oluşturulabilir.
- Kullanıcı tanımlı donatı konturları hazırlanırken, donatı paspayı, her iki yöndeki donatı katmanları ve çapları gibi değerler kullanıcı tarafından girilebilir. Bu sayede, uygulamada yer alacak olan donatılara göre daha gerçekçi bir kontur gösterimi yapılmış olur.
- Donatı alanları için oluşturulan kullanıcı tanımlı konturlar Kalıp Planına aktarılabilir. Böylece kalıp planında yerleştirilen üst ilave, yama donatısı gibi donatıların gerçekte nereye kadar uzanması gerektiği görsel olarak anlaşılabilir, DXF’e aktarılabilir.
- Zemin Emniyet Gerilmesi’nin aşılıp aşılmadığı “Eşik Kontur” sayesinde görülebilir. Zemin Emniyet Gerilmesi değerini aşan yerler kırmızı, aşmayan yerler yeşil olarak gösterilir. Eşik konturlar istenen değere ayarlanabilir.
- Eşik konturlar gerekli donatı alanları için de gösterilebilir. Kullanıcı tarafından belirlenen donatı çapı ve aralığı konfigürasyonunun nerelerde yetip nerelerde yetersiz kalacağı yine kırmızı ve yeşil olarak gösterilir. Böylece yetersiz bölgelere ek ilave donatılar yerleştirilebilir.
- Radyede değişik döşeme kalınlıkları bulunması durumunda, sadece belli bir kalınlık için kontur gösterimi yapılması istenebilir.
- Sonuçlar yük halleri, yük kombinasyonları ve bu kombinasyonların zarfı için incelenebilir.
- Elemanlarda ve düğüm noktalarında hesaplanan iç kuvvetler, deplasmanlar ve gerilmeler ayrıntılı şekilde raporlanır.
Radye Temel Döşemelerinde ve Temel Kirişlerinde Donatı Hesabı Yapılması
- Donatı hesabı, “Donatı Hesap Aksı” yardımıyla yapılmaktadır. Hesap aksları belirli bir aralık için kritik donatı hesabının otomatik yapılmasını sağlamaktadır.
- Kirişli Radyede kullanılan “Açıklık Aksı Kirişli” hesap aksı, mesnet ve açıklık bölgelerinden tüm kombinasyonları dikkate alarak otomatik olarak değer toplar.
- Kirişsiz radyede “Sabit Bant” hesap aksı ile tüm kombinasyonlar dikkate alınarak altta ve üstte kritik momentler bulunur. Sabit bantın hangi alandan değer toplayacağı kullanıcı tarafından belirtilebilir. Sabit bant hesap aksı radyenin tamamını kapsayabileceği gibi, kısmi olarak da tanımlanabilir. Böylece gerekmeyen yerlere fazla donatı atılmasının önüne geçilebilir.
- İntegral hesap aksı sayesinde sonlu elemanlar analizinin doğası gereği perde ve kolon altlarında hesaplanan sivri moment değerleri etki alanı boyunca ortalama alınarak yumuşatılır ve gerçeğe uygun hale getirilir.
- Döşeme hesap akslarına ait moment ve deplasman diyagramları görüntülenebilir ve bastırılabilir.
- Kolon ve Perde altlarında hesaplanan moment değerleri, hesap akslarına değişik sonuç aktarım seçenekleri kullanılarak aktarılabilir. Kolon/Perde düğüm noktası değerleri komşu düğümlerle ortalama yapılarak, ihmal edilerek ya da olduğu gibi tasarıma aktarılabilir.
- Radye döşemelerinde hesaplanan donatılar kalıp planı üzerinde çizilir, pozlanır ve metrajı hazırlanır. Hazırlanan donatı planı DXF formatına çevrilebilir.
- Kirişsiz radyede tanımlanan temel kirişleri analiz esnasında üçgen elemanlarla uyumlu şekilde parçalanır. Tasarım aşamasında bu parçalar yeniden birleştirilir ve temel kirişlerinde hesaplanan iç kuvvetler kiriş tasarım menülerine otomatik aktarılır. Kirişlerdeki donatı hesabı bu kesit tesirlerine göre yapılır.
- Kiriş Donatı Hesabı ve Detay Çizimleri interaktif olarak gerçekleştirilebilir. Entegre çizim editörüne otomatik aktarılır ve DXF formatına çevrilebilir.
- Kirişsiz radyede zımbalama kontrolü otomatik olarak gerçekleştirilir ve raporlanır. Dairesel, poligon ve dikdörtgen kolonların zımbalama çevreleri oldukça hassas şekilde hesaplanır. Birden fazla zımbalama çevresi içinden en kritik olanı bulunur. Yetersiz zımbalama çevreleri kalıp planında kırmızı olarak gösterilir.
Ortak Temel Çözümü için Farklı Projeler Birleştirilebilir
- Farklı projelerde analizi yapılmış modeller ortak temel çözümü yapabilmek amacıyla tek bir projede birleştirilebilir.
- Birleştirilen projede temel kolonlarına ait yükler orijinal projeden dinamik olarak okunur. Yani orijinal projede bir analiz yapıldığı zaman sonuçlar otomatik olarak temel projesine de yansıtılır.
- Temel kolonlarına orijinal projede yer almayan Ek Eksenel Yükler tanımlanabilir. Kullanıcı tanımlı yükler girilebilir.
- Temel kolon/perdelerinin orijinal proje ile bağlantıları geçici olarak kesilebilir. Bu durumda kullanıcı tanımlı yükler kullanılır.
- Proje Yöneticisi ile bağlı projenin tüm temel kolonları temel projesinden silinebilir ya da bağlantısı tamamen koparılarak temel projesine ait hale getirilebilir.
- Proje Yöneticisi ile temel projesine kaç tane projenin bağlı olduğu takip edilebilir. Bağlı projeler kırmızı renk ile gösterilirken, bağlantısı geçici olarak kesilmiş elemanlar farklı renkte gösterilir.
- Tüm temel kolonlarına/perdelerine ait temel yükleri kolon tablosunda listelenir. Bu tablo üzerinde kuvvet değerleri değiştirilebilir ya da orijinal haline getirilebilir.